Konsep Pendidikan Akhlak dalam Kitab Al-Akhlaq Lil Banin Karya Syaikh Umar Bin Ahmad Baraja

Authors

  • Abdorlan Zoki Syahputra Harahap Universitas Al-Washliyah (Univa) Medan
  • Tohir Ritonga Universitas Al-Washliyah (Univa) Medan
  • Abdul Halim Universitas Al-Washliyah (Univa) Medan

DOI:

https://doi.org/10.58192/insdun.v5i2.4316

Keywords:

Al-Akhlaq Lil Banin, Islamic Character Education, Islamic Morals, Moral Education, Shaykh Umar Ahmad Baraja

Abstract

Moral education plays an important role in shaping individual character, especially amidst the phenomenon of moral degradation in the modern era, which is characterized by a decline in ethics, manners, and social responsibility. One source of moral education that is relevant to study is the book Al-Akhlaq Lil Banin by Shaykh Umar bin Ahmad Baraja, which contains moral values ​​for children. This study aims to examine the concept of moral education in the book Al-Akhlaq Lil Banin by Shaykh 'Umar Bin Ahmad Baraja. The book is a classic work that is very popular among Islamic boarding schools and Islamic educational institutions, especially in shaping the character and morality of children. In this study, the author uses a descriptive qualitative method with a library research approach, which relies on primary data from the book Al-Akhlaq Lil Banin and secondary data from other supporting literature. The results of the study show that this book contains various moral education values, including honesty, responsibility, politeness, respect for parents and teachers, and religious obedience. These values ​​are systematically and gradually arranged in four volumes, covering basic moral education, human relations with God, social morality, and character formation. This book also excels in its narrative and practical delivery style, making it easy for students to understand and practice. This study concludes that the book Al-Akhlaq Lil Banin remains highly relevant as a reference for moral education in the modern era, particularly as a foundation for character formation for the younger generation in facing global challenges

References

Adib, H. (2025). Metode Pendidikan Akhlak dalam Kitab Al Akhlak Li Al Banin Jilid 1-2 Karangan Syaikh Umar Baraja. Ngaji: Jurnal Pendidikan Islam. https://doi.org/https://doi.org/10.24260/ngaji.v1i2.14

Azmi, N., Husti, I., & Zamsiswaya. (2025). Metode Pendidikan Karakter dalam Kitab Akhlāk Lil Banīn Menurut Syekh Umar Bin Ahmad Barādjā dalam Mengatasi Dekadensi Moral. Jurnal Pendidikan Tambusai.

Basori, Pajarni, Amri, N., & Nabila, S. (2025). Peran Etika dan Akhlak dalam Pendidikan Islam. Jurnal Miftahul Ilmi : Jurnal Pendidikan Agama Islam.

Cahya, F. S., & Bahri, S. (2016). Nilai-Nilai Karakter dalam Kitab Al-Akhlaq Lil Banin Karya Syekh Umar Baradja. Jurnal Studi Al-Qur’an; Membangun Tradisi Berfikir Qur’ani, 12(1), 77–96.

Cahya, F. S., Bahri, S., & Hayaturrohman, H. (2016). Nilai-Nilai Karakter dalam Kitab Al-Akhlaq Lil Banin Karya Syekh Umar Baradja. Jurnal Studi Al-Qur’an (JSQ). https://doi.org/https://doi.org/10.21009/JSQ.012.1.05

Cahyono, Y. N., Yanti, & Hayani, A. (2023). Pendidikan Akhlak Kitab al-Akhlaq Lil Banin Menjawab Tantangan Menghadapi Perkembangan Anak Era Kontemporer. Jurnal I’tibarJurnal Pendidikan IslamAnak Usia Dini. https://doi.org/https://doi.org/10.53649/itibar.v7i02.608

Idris, D. M., & Usman. (2019). Peranan Pendidikan Akhlak dalam Mengembangkan Kepribadian Peserta Didik di Madrasah Aliyah Negeri 1 Parepare. Al-Musannif: Journal of Islamic Education and Teacher Training, 1(2), 77–95.

Izzah, F. N., & Hidayat, N. (2018). Nilai-Nilai Pendidikan Karakter Alam Kitab Al-Akhlaq Lil Banln Jilid I Karyaal-Ustaz “Umar Binahmad Baraja” dan Relevansinya bagi Siswa MI. Al-Bidayah : Jurnal Pendidikan Dasar Islam, 2, 65–85.

Khamzah, & Jaenuri. (2020). Implementasi Nilai-Nilai Pendidikan Akhlak Dalam Kitab Akhlak Li Al-Banin Karya Umar Bin Ahmad Baraja. Academia: Jurnal Ilmu Sosial Dan Humaniora.

Nasution, M., & Ritonga, A. A. (2020). Nilai-Nilai Pendidikan Akhlak Menurut Umar Bin Ahmad Baraja Dalam Kitab Al-Akhlaqi Lil Banin. Jurnal Tazkiya, IX(2), 1–16.

Rizkia, N., Noor, E. T., & Mustofa, T. (2023). Nilai-Nilai Pendidikan Karakter Dalam Kitab Al-Akhlâq Lil-Banîn Dan Relevansinya Terhadap Sikap Santri Diniyah Takmiliyah. Tarbawi : Jurnal Pendidikan Islam. https://doi.org/https://doi.org/10.34001/tarbawi.v19i1.2265

Miftah Sabillah, & Diah Laila Wulan. (2026). Analisis Kelayakan Buku Teks Akidah Akhlak Kelas IV Pada Kurikulum Madrasah (KMA 183 Tahun 2019) Untuk Memenuhi Kebutuhan Pembelajaran Abad 21. Prosiding Seminar Nasional Ilmu Pendidikan Agama Dan Filsafat, 2(1), 01–15. https://doi.org/10.61132/prosemnasipaf.v2i1.47

Nurul Faizatus Sholikah, & Syamsurizal Yazid. (2024). Etika Mencari Ilmu dalam Islam (Kajian Psikologis – Sosiologis). Moral : Jurnal Kajian Pendidikan Islam, 2(1), 01–10. https://doi.org/10.61132/moral.v2i1.471

Apriani Putri Fajtriansyah, Fadillah Julya Putri, & Herlini Puspika Sari. (2025). Guru sebagai Influencer: Membangun Generasi Cerdas dan Berkarakter di Era Digital . Hidayah : Cendekia Pendidikan Islam Dan Hukum Syariah, 2(4), 54–71. https://doi.org/10.61132/hidayah.v2i4.1500

Abdul Khamid Nasimul Askhia, Sukron Ma’mun Andika, & Siti Nurjannah. (2026). Pemahaman Mahasiswa PAI terhadap Konsep Ihsan dalam Kehidupan Bermasyarakat di IAINU Tuban. Ikhlas : Jurnal Ilmiah Pendidikan Islam, 3(1), 119–128. https://doi.org/10.61132/ikhlas.v3i1.1772

Anisatul Luthfia, & Syamsurizal Yazid. (2024). Ibadah dan Perilaku Luhur (Kajian Psikologis dan Sosiologis). Hikmah : Jurnal Studi Pendidikan Agama Islam, 2(1), 35–46. https://doi.org/10.61132/hikmah.v2i1.514

Hana Giri Tri Lathifah, Keisya Putri Ayu Rahmadini, Muhammad Dafid Hermawan, Faris Rasyid, & Abdul Fadhil. (2025). Peran Pendidikan Agama Islam dalam Membentuk Karakter Jujur pada Anak Usia Dini . Hikmah : Jurnal Studi Pendidikan Agama Islam, 2(1), 198–208. https://doi.org/10.61132/hikmah.v2i1.591

Silvi Vadila Putri, Alifa Rafli Akbar, Ali Asman, & Jendri Jendri. (2024). Konsep Etika dalam Berkeluarga, Bermasyarakat dan Berpolitik Perspektif Penafsiran Alqur’an. Karakter : Jurnal Riset Ilmu Pendidikan Islam, 2(1), 349–369. https://doi.org/10.61132/karakter.v2i1.472

Akbar Maulana, & Abdul Muttaqin. (2024). Tinjauan Fiqih Muamalah terhadap Jual Beli Online. Moral : Jurnal Kajian Pendidikan Islam, 2(1), 11–24. https://doi.org/10.61132/moral.v2i1.449

Yusfi Ariza Ma’arif, Nurul Mubin, & Sofan Rizqi. (2024). Internalisasi Pembelajaran Pendidikan Agama Islam Melalui Kitab Tarajumah Riayatul Himmah Karya K.H Ahmad Rifai di Kelas 5 Madrasah Ibtidaiyah Rifaiyah Limpung Batang. Reflection : Islamic Education Journal, 2(1), 144–151. https://doi.org/10.61132/reflection.v2i1.417

Downloads

Published

2026-05-23

How to Cite

Abdorlan Zoki Syahputra Harahap, Tohir Ritonga, & Abdul Halim. (2026). Konsep Pendidikan Akhlak dalam Kitab Al-Akhlaq Lil Banin Karya Syaikh Umar Bin Ahmad Baraja. Inspirasi Dunia: Jurnal Riset Pendidikan Dan Bahasa, 5(2), 163–178. https://doi.org/10.58192/insdun.v5i2.4316